Website Bert Meijerink

Zoals Twente het land tussen Regge en Dinkel is, zoals het land van Maas en Waal, zo zou je Steenwijkerwold het land van Reune en Wheer kunnen noemen. Er is echter één verschil: bijna iedereen in Steenwijkerwold weet wat de Reune is en bijna niemand wat de Wheer.

In mijn jeugdjaren woonden wij aan de Paasloerweg. Vlakbij de plek waar nu zwembad 't Tolhekke is gelegen, op de hoek van de Hooiweg. 't Tolhekke is vernoemd naar het tol dat in vroeger jaren werd geheven om de grens tussen Steenwijkerwold en Paaslo te mogen passeren. Nu lijkt dat in deze tijd wat onzinnig, maar in vroeger tijden lagen de bestuursgrenzen aanmerkelijk anders dan tegenwoordig in het verenigde Steenwijkerland.

Tijdens de ruilverkaveling van de eind jaren zestig en begin jaren zeventig zijn de beekjes Reune en Wheer gekanaliseerd tot wat wij "de ruilverkavelingssloten" noemen. Intussen bijna 40 jaar geleden

Achteraf gezien kan je je met recht afvragen of dat nu wel zo verstandig is geweest. Zeker wanneer je weer eens op vakantie bent geweest en overal de prachtige beekdalen in ogenschouw hebt mogen nemen, overvalt je het gevoel dat het toch wel ontzettend jammer is dat die mooie beekjes hier nu van die lelijke sloten zijn geworden.

In ieder geval herinner ik mij van mijn jeugdjaren hoe de Wheer prachtig onder de Oldemarktsteweg door stroomde op de grens van Paaslo en Steenwijkerwold. Inderdaad, naast 't Tolhekke, daar waar nu die sloot ligt. De Wheer ( of ook wel Woldwere, of Where ) genoemd is één van die beekjes welke vanaf de Eese/ Woldberg richting de lager gelegen gebieden ( nu de Weerribben en kanaal Steenwijk Ossenzijl ) stroomde. De Wheer loopt grofweg vanaf de Eese, via Marijenkampen ( naast het buurthuis wat dus ten onrechte Reunedal heet ), achter de Dennebos lang, langs 't Tolhekke en zo naar het Westenwold, en vervolgens in het kanaal. In vroeger tijd ( voordat het kanaal Steenwijk Ossenzijl er was ) stroomde hij naar de Haarsloot bij Oldemarkt en zo de Linde in.

Het klinkt als een helder verhaal. Echter het heeft bij heel wat hoofdbrekens gekost om dit zo te kunnen neerzetten. Toen ik vanuit Oldemarkt in Steenwijkerwold op de middelbare school kwam sloeg te verwarring toe: hardnekkig werd elke beek in Steenwijkerwold aangeduid als de Reune. Zelfs navragen bij mijn moeder hielp niet: ook die bestendigde, als Steenwijkerwoldse, dat het over de Reune ging.

Dit terwijl in mijn beleven de Reune bij Thij onder de weg door loopt, en afkomstig is van de Hiddingerberg. De Beek vervolgens in de Kerkbuurt onder de weg doorloopt ( bij de hoek Oldemarktseweg / Bentekamp ) langs Mienbeken en vervolgens langs de Groene Steeg naar de Voshoek.

Gelukkig heb ik later in een boek ( van Turfmakers en Boterkopers, Jan ten Hove en Frits David Zeiler, (Ijsselakademie 1996 ) kunnen lezen, en zien op een kaartje dat de Wheer inderdaad de Wheer is, en dus niet de Reune.

de wheer2

Gelukkig was daar ook nog Lute Brouwer die op het informatiebord van Marijenkampen beschrijft dat inderdaad "in Marijenkampen alle beekjes Reune worden genoemd".

Op een landkaart uit 1849 is zelfs te zien dat er wordt gesproken over een Wheerbrug bij het Tolhekke en een Beekbrug.TKO 1849 Steenwijkerwold links1

Probleem opgelost. Nu nog zorgen dat de beekjes weer de status krijgen die ze verdienen. Natuurlijk hebben ze de afgelopen veertig jaar goed dienst gedaan. De waterhuishouding is enorm verbeterd in de Kop. Maar daardoor is er ook heel veel landschapswaarde verloren gegaan. Denk bijvoorbeeld maar eens aan het verdwenen Eesermeer.

Het zou toch enorm mooi zijn als we in deze tijd van herwonnen aandacht voor landschapswaarde in de kop, en verbeterde technieken, het voor elkaar zouden krijgen de beekjes weer hun oude loop en vorm terug te geven.

Het zou mijns inziens zeker de moeite zijn om hier eens aandacht aan te geven.

Dan kunnen we met recht spreken van het Steenwijkerwoldse land tussen Reune en Wheer.